سنجش تراکم استخوان, مطالب مفید

سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان یک روش پزشکی است که برای تعیین تراکم و استحکام استخوان‌ها از آن استفاده می‌شود. از ابتدای تشکیل جنین با گذر زمان، کلسیم در استخوان‌ها رسوب می‌کند و پس از رسیدن به سن بلوغ، استخوان‌ها به تدریج متراکم می‌شوند. در واقع تغییرات هورمونی و افزایش سن از جمله مواردی هستند که بر روی تراکم استخوان تاثیر می‌گذارند.

سنجش تراکم استخوان یکی از بهترین روش‌های تعیین تراکم استخوان است. مرکز پزشکی تابا برای انجام این تست در کنار همکاری با پزشکان مجرب و متخصص از پیشرفته‌ترین تجهیزات استفاده می‌کند. اگر برای شما هم این سوال پیش آمده است که سنجش تراکم استخوان چیست و چه زمانی باید تراکم استخوان را اندازه‌گیری کنید؛ پیشنهاد می‌ کنیم تا آخر این مطلب همراه ما باشید تا به متداول‌ترین پرسش‌های شما پاسخ دهیم:

  • سنجش تراکم استخوان چگونه انجام می‌شود؟
  • چه زمانی باید تراکم استخوان را اندازه بگیریم؟
  • آماده شدن برای انجام آزمایش تراکم استخوان
  • نکات مهم برای سنجش تراکم استخوان
  • روش‌های موثر برای حفظ تراکم استخوان از کودکی تا بزرگسالی
  • و…

با استفاده از سامانه نوبت دهی غیر حضوری، می توانید به راحتی و از طریق کلیک بر روی دکمه زیر، در سریع‌ترین و دقیق‌ترین مرکز تصویری برداری پزشکی (تابا) نوبت دریافت کنید.

سنجش تراکم استخوان چگونه انجام می‌شود؟

نحوه انجام سنجش تراکم استخوان

با استفاده از سنجش تراکم استخوان می‌توان میزان سختی و درجه محکم بودن استخوان‌های بدن را تعیین کرد. روشی که درمرکز تابا از آن استفاده می شود دگزا (DEXA) نام دارد که نمونه‌ای از اسکنر مرکزی است. از این روش برای تعیین تراکم استخوان‌های لگن، ستون مهره‌ها و ران استفاده می‌شود.

پزشکان با تعیین مقدار اشعه خارج شده از بدن، میزان تراکم استخوان‌ها را می‌سنجند. در حقیقت هر چه فضای خالی در استخوان‌ها کمتر و تراکم استخوان بیشتر باشد، مقدار اشعه کمتری از بدن خارج می‌شود. در ویدیو زیر نحوه انجام سنجش تراکم استخوان را مشاهده می‌کنید.

بیماران محترم برای دریافت تصاویر پزشکی خود به صورت مجازی و بدون نیاز به حضور در مرکز تابا، می توانید از طریق کلیک بر روی دکمه زیر و وارد کردن مشخصات، تصاویر پزشکی خود را دریافت کنند.

چه زمانی باید تراکم استخوان را اندازه بگیریم؟

چه زمانی تراکم استخوان را باید اندازه بگیریم؟

افرادی که در معرض خطر ابتلا به استئوپروز و یا پوکی استخوان قرار دارند، بیشتر از این آزمایش استفاده می‌کنند. از طرف دیگر در خانم‌‌ها پس از یائسگی، تراکم استخوان کاهش پیدا می‌کند و احتمال پوکی استخوان وجود دارد.

در بعضی موارد هم استخوان‌ها با ضربه‌های کوچک می‌‌شکنند و آسیب می‌بینند؛ در چنین شرایطی باید معاینات مربوط به تراکم استخوان را انجام دهید تا از بروز آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری شود.

اگر موارد زیر را دارید حتما سنجش تراکم استخوان را جدی بگیرید!

  • مصرف کورتون به مدت طولانی
  • شکستگی استخوان‌ها پس از یک ضربه خفیف
  • بروز یائسگی زودرس (کمتر از 45 سال)
  • سابقه بیماری‌های مفصلی، پوکی استخوان و یا بیماری سلیاک

آماده شدن برای انجام آزمایش تراکم استخوان

آماده شدن برای سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان بسیار راحت و ساده انجام می‌شود. برای انجام این تست نیازی به آمادگی خاصی ندارید؛ در واقع فرد با پوشیدن لباس راحت و بدون فلز برای حدود 10 دقیقه بر روی تخت دراز می‌کشد. برای افزایش دقت در سنجش تراکم استخوان، تنها لازم است قبل از انجام معاینات خود چندین نکته را رعایت کنید. در ادامه در مورد این نکات بیشتر صحبت می‌کنیم.

  • در صورتی که باردار یا مشکوک به بارداری هستید، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
  • از به همراه داشتن اجسام فلزی خودداری کنید؛ چرا که ممکن است باعث کاهش کیفیت و وضوح تصاویر شوند.

نکات مهم برای سنجش تراکم استخوان

مهم‌ترین نکات برای سنجش تراکم استخوان

سلامت استخوان‌ها یکی از مهم‌ترین نکاتی است که همه ما باید به آن توجه کنیم. داشتن تحرک کافی، تغذیه مناسب، رسیدگی و درمان به موقع بیماری‌های مربوط به استخوان از عوامل تاثیرگذار بر سلامت این ارگان مهم هستند.

به‌روز بودن و دقت بالای دستگاه‌های پزشکی و همچنین وجود تیمی که برای انجام آزمایش شما تخصصی بسیار بالا داشته باشند؛ از جمله مواردی هستند که بر روی تست شما تاثیر می‌گذارند.

وجود هر گونه مشکل در موارد گفته شده به راحتی باعث ایجاد خطا در اعداد خروجی و گزارش نهایی آزمایش شما می‌شود. خوشبختانه مرکز تصویربرداری پزشکی تابا مجهز به مدرن‌ترین و پیشرفته‌ترین دستگاه‌ است تا به صورت تخصصی، سنجش تراکم استخوان را برای شما عزیزان انجام دهد.

سنجش تراکم استخوان چه کاربردی دارد؟

کاربرد سنجش تراکم استخوان

یکی از مهم‌ترین کاربردهای این آزمایش برای تشخیص پوکی استخوان است. همان طور که در قسمت‌های قبل گفتیم، با افزایش سن، تراکم استخوان‌ها کاهش پیدا می‌کند. بنابراین احتمال بروز پوکی استخوان زیاد است. به همین علت با انجام آزمایش‌ها و سنجش‌ تراکم استخوان می‌توانید از بروز عوارض جدی جلوگیری کنید.

معمولا کسانی که استخوان‌هایشان با ضربه‌های خفیف دچار شکستگی‌ می‌شوند و یا شکستگی‌های متعدد را در ناحیه لگن و کمر تجربه می‌کنند؛ باید نسبت به انجام این آزمایش حساس‌تر باشند.

چه عواملی بر افزایش تراکم استخوان موثر هستند؟

افزایش تراکم استخوان

1) مصرف سبزیجات بیشتر

سبزیجات سرشار از فیبر، مواد معدنی و ویتامین‌ها هستند. مصرف سبزیجات زرد و سبز رنگ برای اغلب افراد سودمند است. زیرا این سبزیجات در کودکان به رشد استخوان‌ها کمک می‌کنند و برای حفط تراکم استخوان در بزرگسالان نیز بسیار مفید خواهد بود. بنا بر نظر محققان، افرادی که غذای سرخ شده کمتری می‌خورند، تراکم استخوان در آن‌ها بیشتر است.

2) انجام ورزش‌های قدرتی

کاهش تراکم استخوان یکی از مشکلات جدی است که در صورت توجه نکردن به آن، همه ما ممکن است آن را تجربه کنیم. یکی از بهترین راه‌های کنترل و پیشگیری از این مشکل، تقویت استخوان‌ها و به اصطلاح افزایش تراکم آن‌هاست.

بسیاری از پزشکان و متخصصان معتقدند که ورزش کردن تاثیرات بسیار خوبی بر روی سلامتی و استحکام استخوان‌ها‌ دارد. توجه داشته باشید که کاهش تراکم استخوان با افزایش سن امری کاملا طبیعی است؛ اما خبر خوب این است که شما می‌توانید با تقویت آن‌ها و ورزش کردن، این روند را به تاخیر بیندازید.

3) دریافت کافی ویتامین D

دریافت ویتامین D کافی باعث افزایش استحکام استخوان شده و از پوکی استخوان و سایر مشکلات جلوگیری می‌کند. کمبود این ویتامین در برخی از افراد باعث کاهش توده استخوانی می‌شود.

برخی از منابع غذایی مانند ماهی، زرده تخم مرغ، لبنیات و غلات صبحانه غنی شده حاوی ویتامین D هستند. همچنین قرار گرفتن در معرض نور خورشید هم برای دریافت ویتامین D تاثیر دارد. دقت کنید که مصرف ویتامین D حتما باید در دز مناسب باشد. زیاده‌روی در مصرف مکمل‌ها و دریافت این ویتامین بسیار خطرناک است. پس با مشورت پزشک خود ویتامین D را مصرف کنید.

4) داشتن وزن نرمال

معمولا افرادی که کمبود وزن دارند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های استخوانی قرار می‌گیرند. همچنین کسانی که به افزایش وزن دچار هستند، فشار زیادی بر استخوان‌های آن‌ها وارد می‌شود.

طبق توصیه پزشکان، بهتر است از کاهش یا افزایش وزن سریع به صورت مکرر جلوگیری کنید. زیرا کاهش وزن موجب کاهش تراکم استخوان می‌شود. اما افزایش وزن تراکم استخوان را زیاد نمی‌کند، بلکه موجب ضعیف شدن آن می‌شود. پس بهترین راه‌، داشتن وزن و BMI نرمال است تا بدنی سالم‌تر داشته باشید.

5) پرهیز از مصرف سیگار و الکل

سیگار با تاثیر گذاشتن بر روی ریه و ایجاد بیماری‌های تنفسی، خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش می‌دهد. از طرف دیگر با مصرف سیگار تراکم استخوان‌ کاهش پیدا می‌کند. به همین علت ریسک ابتلا به پوکی استخوان و یا شکستگی استخوان افزایش می‌یابد.

مصرف نوشیدنی‌های الکلی برای طولانی مدت به ویژه در سنین پایین، تاثیرات جبران ناپذیری دارد. این مشروبات علاوه بر ایجاد بیماری‌هایی مانند سرطان، جذب کلسیم را کاهش می‌دهند. بنابراین تراکم استخوان‌ها بسیار کم می‌شود و با افزایش سن احتمال ابتلا به پوکی استخوان نیز بیشتر می‌شود.

چه کسانی باید تست سنجش تراکم استخوان را انجام دهند؟

چه کسانی باید تراکم استخوان را انجام دهند؟

بسیاری از افراد هر چند سال یکبار سنجش تراکم استخوان را انجام می‌دهند تا از میزان قدرت استخوان‌هایشان اطمینان خاطر پیدا کنند. یکی از دلایل اصلی انجام این آزمایش یافتن مشکلات مربوط به استخوان و شروع درمان آن است.

بر اساس توصیه متخصصان؛ خانم‌های بالای 65 سال و آقایان بالای 50 سال که سابقه شکستگی استخوان و عوامل مستعد کننده پوکی استخوان را دارند؛ همچنین افرادی که داروهایی مانند گلوکوکورتیکو استروئیدها و کورتون مصرف می‌کنند و یا بیماری‌های غدد درون ریز دارند، باید سنجش تراکم استخوان را انجام دهند.

تفسیر تست تراکم استخوان چگونه است؟

تفسیر سنجش تراکم استخوان

تفسیر اعداد حاصل از آزمایش تراکم استخوان به دقت و دانش بالایی نیاز دارد و حتما باید توسط پزشک متخصص در این زمینه انجام شود. در این قسمت به صورت مختصر در مورد تفسیر نتایج  این آزمایش صحبت می‌کنیم.

به طور کلی میزان مواد معدنی موجود در استخوان (BMD) مشخص کننده میزان تراکم استخوان است که جرم استخوانی را نشان می‌دهد. در دانسیتومتری استخوان، پارامتر T و پارامتر Z بسیار مورد توجه قرار می‌گیرند.

پارامتر T نشان دهنده تراکم استخوان فرد در مقایسه با افراد نرمال است؛ اعداد این پارامتر به صورت زیر تجزیه و تحلیل می‌شود.

اگر مقدار T بزرگتر از -1 باشد: نشان دهنده جرم نرمال است.

اگر مقدار T بین -1 تا -2.5 باشد: یعنی تراکم استخوان کم است و این وضعیت می‌تواند به پوکی استخوان منجر شود.

اگر مقدار T  کمتر از -2.5 باشد: نشان دهنده این است که فرد به پوکی استخوان مبتلا است.

پارامتر Z هم تراکم استخوان فرد را با افراد هم سن، هم جنس و با سایز مشابه مقایسه می‌کند. در این مورد اگر مقدار Z کمتر از -2 باشد، نشان دهنده این است که تراکم مواد معدنی در استخوان کاهش پیدا کرده است.

رعایت این نکته بسیار مهم است که شما پس از انجام سنجش تراکم استخوان و اطلاع از نتایج آن، حتما به مطمئن‌ترین مرکز پزشکی مراجعه کنید؛ تا از مشکلات خود و نحوه درمان آن به صورت دقیق و کامل اطلاع پیدا کنید.

مزایای انجام تست سنجش تراکم استخوان

  • این آزمایش یک روش بی خطر است که در مدت زمان کم و بدون درد انجام می ‌گیرد.
  • پس از انجام سنجش تراکم استخوان، هیچ اثری از اشعه ایکس بر روی بدن بیمار باقی نمی‌ماند.
  • در تشخیص دقیق مشکلات و شروع درمان‌های لازم و همچنین در پیشگیری از پوکی استخوان و کاهش تراکم استخوان نیز موثر است.
  • برای انجام این آزمایش به بیهوشی و بی ‌حسی نیازی نیست.

عوارض سنجش تراکم استخوان

انجام این تست هیچ گونه عوارضی ندارد. توجه داشته باشید نباید به صورت مداوم آزمایش‌های مربوط به تراکم استخوان را انجام دهید. بهتر است با پزشک خود مشورت کنید و در صورت لزوم نسبت به معاینات مربوطه اقدام کنید.

روش‌های موثر برای حفظ تراکم استخوان از کودکی تا بزرگسالی

روش‌های موثر برای حفظ تراکم استخوان

1) پرهیز از رژیم غذایی کم کالری

رژیم‌های غذایی کم کالری بر روی سلامتی بسیار تاثیر می‌گذارند و باعث کاهش تراکم استخوان هم می‌شوند. توصیه می‌کنیم قبل از رژیم، حتما با متخصص تغذیه در مورد کالری روزانه خود صحبت کنید؛ تا تعداد کالری مناسب را برای هدف خود تعیین کنید.

2) مصرف پروتئین بیشتر

یکی از درشت مغذی‌هایی که در سلامت و تراکم استخوان نقش اساسی دارد، پروتئین است. مصرف پروتئین و کلسیم در محصولات لبنی، تاثیرات بسیار مثبتی بر عملکرد و تراکم استخوان می‌گذارد. برای اطمینان بیشتر بهتر است در مورد نحوه مصرف پروتئین با پزشک خود مشورت کنید.

3) غذاهای غنی از اسیدهای چرب امگا 3 را مصرف کنید

بسیاری از مطالعات قدیمی نشان داده‌اند که اسیدهای چرب امگا 3 در حفط تراکم استخوان موثر هستند. شما می‌توانید این اسیدهای چرب را در انواع غذاها مانند ماهی سالمون، آجیل و دانه‌ها به دست آورید. همچنین می‌توانید با کمک رژیم غذایی و مکمل‌ها نیز امگا 3 را دریافت کنید.

برای انجام تست سنجش تراکم استخوان به کجا مراجعه کنیم؟

انجام تست تراکم استخوان در مرکز پزشکی تابا

با توجه به نکات گفته شده در مورد سنجش تراکم استخوان؛ احتمالا شما هم به دنبال مطمئن‌ترین مرکز برای انجام این آزمایش هستید. خوشبختانه تصویربرداری پزشکی تابا واقع در شیراز با همکاری پزشکان متخصص و همچنین استفاده از دستگاه‌های به‌روز و پیشرفته، آماده ارائه خدمات تصویربرداری و تست سنجش تراکم استخوان برای مراجعین محترم است.

سخن پایانی:

متاسفانه امروزه مشکلاتی که استخوان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند کم نیستند و همه ما ممکن است آن‌ها را تجربه کنیم. به همین علت برای افزایش سلامتی، مرکز تابا شرایطی را فراهم کرده است تا شما به راحتی با دریافت نوبت آنلاین؛ اقدامات لازم را برای سنجش تراکم استخوان انجام دهید.

انتشار: الهام صمصامیان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.